Europejska Wspólnota Obronna

Ignacy Zasiadły
zamieszczono: 21.03.2018

Pod wpływem konieczności, najsilniejszej siły sprawczej, Europa wraca do idei wspólnej obrony. Warto więc przypomnieć pierwszą próbę, także jako przykład bezmyślnego zaprzepaszczenia czegoś, co było i jest potrzebne, przez wybrańców francuskiego suwerena.

W 1945 świat płakał nad górami trupów i ruin, ale i oddychał, że koszmar się skończył. W błyskawicznym tempie rozbroiły się Stany Zjednoczone. Niemców rozbroili zwycięzcy, którzy sami poszli za przykładem USA. Rosja Stalina trwała pod bronią podejrzliwa i nienasycona. 23 czerwca 1948 roku, w odpowiedzi na reformę walutową w zachodnich sektorach Niemiec, ZSRR wprowadził blokadę zachodnich sektorów Berlina. Stało się jasne, że zamiast powszechnego pokoju zaczyna się konfrontacja między dotychczasowymi aliantami. Wyrazem tej nowej sytuacji było utworzenie 4 kwietnia 1949 roku Traktatu Północnoatlantyckiego, NATO.

Nowa sytuacja i powstanie NATO postawiły na porządku dnia problem udziału Niemiec we wspólnej obronie zachodniej Europy, udziału ciągle znienawidzonego, a teraz pokonanego wroga, który zadał tyle cierpień. I jak tu go znowu uzbrajać, budząc demony militaryzmu za Renem?

Twardo domagali się tego Amerykanie; możemy bronić Europy tylko z Europejczykami, w tym 10 dywizji z Niemiec. Sprawy nabrały dramatycznej pilności, gdy 25 czerwca Korea Północna, z inspiracji Rosji i Chin, zaatakowała Południe. Wydawało się, że III wojna światowa u progu.

Aby uniknąć odtwarzania samodzielnej armii niemieckiej i niemieckiego sztabu generalnego o złowieszczej renomie, premier Francji Rene Pleven zaproponował 24 października 1950 roku utworzenie Europejskiej Wspólnoty Obronnej (EWO), której podstawą byłaby ponadnarodowa armia europejska. Tworzyć ją miały Francja, Włochy, Belgia, Holandia, Luksemburg i RFN, kraje, które wcześniej utworzyły Europejską Wspólnot Węgla i Stali (EWWiS). 27 maja 1952 roku kraje EWWiS podpisały w Paryżu traktat ustanawiający EWO.

Powstać miała armia, jednakowo umundurowana, pod wspólnym sztandarem, złożona z 40 narodowych dywizji, każda licząca 13 tysięcy żołnierzy. Nadzór nad nią sprawować miał 9 osobowy Komisariat, Zgromadzenie Ministrów Obrony oraz Zgromadzenie Parlamentarne krajów członkowskich. Ponieważ była to struktura niemal bliźniacza tej, którą ustanowiono dla EWWiS, powstał pomysł integracji obu struktur w Europejską Wspólnotę Polityczną (WP), poważnie posuwająca do przodu integrację zachodniej części kontynentu.

W 1953 roku opracowano traktat o Wspólnocie Politycznej, który miał obowiązywać 50 lat i podlegał ratyfikacji przez parlamenty narodowe. Umarł jednak Stalin, w Korei podpisano rozjem, widmo wojny się oddaliło i w tym odprężeniowym klimacie 30 sierpnia 1954 roku francuskie Zgromadzenie Narodowe zdjęło z porządku dnia ratyfikację Traktatu o WP. W taki, nieco tchórzliwy sposób, parlamentarzyści francuscy pogrzebali ważną ideę, do dziś potrzebną integrującej się Europie.

Facebook Comments